Odkrycia archeologiczne z Polski i ze Świata
W szwajcarskim Biel archeolodzy natrafili na wyjątkowe stanowisko z epoki neolitu – osadę, która istniała zaledwie kilka lat, zanim została zniszczona przez gwałtowną katastrofę naturalną. Dzięki doskonałemu zachowaniu reliktów badacze mogli odtworzyć jej historię niemal dzień po dniu, co w archeologii zdarza się niezwykle rzadko.
Na spokojnym dziś Sławinku w Lublin kryje się ślad po społecznościach sprzed tysięcy lat. Pod powierzchnią ziemi archeolodzy odkrywają monumentalne konstrukcje, które mogły być grobowcami najważniejszych członków neolitycznych społeczności. Najnowsze badania pokazują, że to miejsce może być jednym z najciekawszych stanowisk megalitycznych w tej części Europy.
Na terenie budowy elektrowni Sizewell C w hrabstwie Suffolk archeolodzy odsłonili niezwykły fragment rzymskiej rzeczywistości. Zamiast pojedynczych znalezisk natrafiono na cały kompleks produkcyjny – miejsce, gdzie przetwarzano surowce, obrabiano metal i przygotowywano żywność. Odkrycie to zmienia nasze spojrzenie na gospodarkę rzymskiej Brytanii.
W 2022 roku w niewielkiej Kazimierzy Wielkiej odkryto groby kobiet, które nosiły biżuterię typową dla odległej kultury wielbarskiej. Czy gotyckie damy przybyły tu z miłości, handlu, a może zostały sprowadzone wbrew swojej woli? Poznaj historię niezwykłego cmentarzyska, które łączy tradycje dwóch światów i stawia więcej pytań niż odpowiedzi.
Na krańcu świata, w surowym krajobrazie Cieśniny Magellana, archeolodzy odnaleźli niewielki przedmiot, który rozwiązał zagadkę jednej z najbardziej tragicznych kolonii w historii. Srebrna moneta z XVI wieku pozwoliła precyzyjnie zlokalizować osadę Rey Don Felipe – miejsce, które przeszło do historii jako „Port Głodu”.
W rzymskim mieście Gloucester archeolodzy natrafili na niepozorny, ale niezwykle symboliczny przedmiot – kościaną szpilę do włosów zakończoną miniaturową szyszką. Choć takie ozdoby były częścią codzienności, ten egzemplarz odsłania znacznie więcej: świat wierzeń, symboli i tożsamości mieszkańców rzymskiej Brytanii sprzed niemal dwóch tysięcy lat.
Podczas prac prowadzonych zimą 2025/2026 w porcie w Steckborn nad Jeziorem Bodeńskim archeolodzy natrafili na niezwykły zabytek sprzed niemal pięciu tysięcy lat. Z mułu wydobyto doskonale zachowaną kamienną siekierę z fragmentem drewnianego trzonka – rzadkie połączenie materiałów, które zwykle nie przetrwają do naszych czasów. Odkrycie to rzuca nowe światło na życie społeczności neolitycznych zamieszkujących region dzisiejszej Szwajcarii.
W ruinach rzymskiej twierdzy Timacum Minus, niedaleko Knjaževca, archeolodzy natrafili na wyjątkowy fragment uzbrojenia sprzed ponad 1600 lat. W warstwie zniszczeń spowodowanych pożarem odkryto pozostałości łuskowego pancerza typu lorica squamata. Znalezisko, zachowane dokładnie w miejscu upadku, może być świadectwem dramatycznych wydarzeń, jakie rozegrały się tu po jednej z największych klęsk Rzymu – bitwie pod Adrianopolem.
Niewielki, niepozorny przedmiot ze zbiorów muzealnych w Tarnowie okazał się niezwykłym świadkiem przeszłości. Ponad 2000-letnia gliniana grzechotka została niedawno przebadana tomografem komputerowym, co pozwoliło zajrzeć do jej wnętrza bez naruszania zabytku – i po raz pierwszy zrozumieć, jak naprawdę działała.
W 2016 roku, podczas badań archeologicznych prowadzonych na terenie dawnego klasztoru przy kościele św. Jakuba w Ołomuniec, archeolodzy natrafili na niezwykły obiekt ukryty w głębokiej jamie wykutej w skale. Wśród fragmentów ceramiki, żelaznych przedmiotów i kości zwierzęcych znajdowała się niepozorna břidlicowa płytka z wyrytą postacią mężczyzny. Dopiero dokładne analizy wykazały, że może to być jedno z najstarszych przedstawień chrześcijańskiego duchownego na Morawach – scena związana z rytuałem święcenia wody.