logo-strona
  • Strona główna
  • Odkrycia
  • Biogramy
  • Kontakt
  • Strona główna
  • Odkrycia
  • Biogramy
  • Kontakt
Facebook-f X-twitter
  • Ciekawostki
  • Odkrycia
  • Artykuły
  • Biogramy
  • Kontakt
Facebook X-twitter

Wielbarskie damy w Małopolsce– tajemnica grobów z Kazimierzy Wielkiej

W niewielkiej miejscowości Kazimierza Wielka, leżącej nieopodal Krakowa, w 2022 roku odkryto wyjątkowe groby kobiet. Świadczą one o  kontaktach dwóch kultur archeologicznych występujących na terenie dzisiejszej Polski od przełomu er aż po II wiek naszej ery. Czy tak daleko od domu trafiły tu z miłości, zostały uprowadzone, czy po prostu znalazły tu swoje szczęście?

Podczas budowy wielorodzinnego domu w  Kazimierzy Wielkiej przeprowadzono ratownicze badania archeologiczne pod kierunkiem archeologa Marcina Przybyły, które odkryły wielokulturowe stanowisko z  osadnictwem od neolitu do epoki wpływów rzymskich.

Najciekawsze odkrycia związane są z  najmłodszą fazą osadnictwa, datowaną od przełomu I wieku p.n.e. i  I wieku n.e. do drugiej połowy II wieku n.e. W  tym okresie na tym terenie istniał cmentarz związany z  kulturą przeworską. Było to cmentarzysko birytualne, na którym występowały zarówno pochówki ciałopalne, jak i  szkieletowe. Pochówki te miały różne formy. W  Kazimierzy Wielkiej zmarłych po spaleniu chowano bezpośrednio w  wykopanych jamach albo najpierw umieszczano ich prochy w glinianym naczyniu. Odkryto też większe konstrukcje — rowy o przekroju trójkątnym i  planie kwadratowym lub prostokątnym, w których umieszczano prochy zmarłych. Te ostatnie formy mogą być związane z wpływami kulturą celtycką.

Zdjęcie z drona na teren badań Fot. M. Przybyła
Grób nr 14 Fot. M. Przybyła
Grób nr 22 Fot. M. Przybyła
Grób nr 15 Fot. M. Przybyła
Obiekty archeologiczne na stanowisku Fot. M. Przybyła

Najciekawsze są jednak groby szkieletowe z  tego cmentarzyska. Prawie wszystkie były grobami kobiecymi; szkielety umieszczano w głębokich jamach. Zmarłe ułożone były na lewym boku i były w różnym stopniu podkurczone — taki układ jest typowy dla pochówków związanych z kulturą wielbarską.

W grobach odkryto bogate wyposażenie: naczynia gliniane były lokalne i  związane z  kulturą przeworską, natomiast ozdoby, takie jak bransolety, zapinki czy szklane i  bursztynowe paciorki, nawiązywały do kultury wielbarskiej.

Odkrycie jest zaskakujące i  rodzi mnóstwo pytań. Czy odkryte pochówki należały do kobiet, które pochodziły z  innej kultury i  żyły w obcej dla siebie społeczności? Jak tu trafiły? Dobrowolnie, czy może zostały uprowadzone i żyły wśród obcych, próbując się dostosować? Być może wytłumaczenie jest prostsze — wspomniane ozdoby sprowadził jakiś kupiec, a nosiły je miejscowe kobiety.

Pytań związanych z tym odkryciem jest bardzo dużo. Na niektóre z nich odpowiedzi mogą dostarczyć badania genetyczne, które określą, gdzie te kobiety się wychowały.

Lokalna ceramika kultury przeworskiej Fot. M. Przybyła
Bransolety kultury wielbarskiej Fot. M. Przybyła
Zapinki typowe dla kultury wielbarskiej Fot. M. Przybyła
Źródła:
  1. M. Przybyła, J. Zagórska – Telega, Wstępne wyniki badań wykopaliskowych na wielokulturowym stanowisku 12 w Kazimierzy Wielkiej . https://monografie.upjp2.edu.pl/wn/catalog/download/128/131/2735?inline=1
  2. Marcin M. Przybyła Anita Szczepanek Joanna Zagórska-Telega, Kazimierza Wielka, stanowisko 12 Od neolitycznej osady do cmentarzyska z okresu wpływów rzymskich, 2024 https://nid.pl/dopobrania/OZA2024/Kazimierza-Wielka-stanowisko12.pdf
  3. https://radiokielce.pl/187832/zaskakujace-odkrycia-archeologiczne-w-kazimierzy-wielkiej-154408/
  4. https://echodnia.eu/swietokrzyskie/cmentarz-z-czasow-imperium-rzymskiego-w-kazimierzy-wielkiej-archeolodzy-sa-zaskoczeni-obfitoscia-niezwyklych-odkryc-zdjecia/ar/c1-16086647
nazwa2

Polityka prywatności i cookie

Obowiązek informacyjny

Wykorzystanie w sieci.

Kontakt