Życiorys i dokonania
- Rodzina i edukacja: pochodził z mieszczańskiej rodziny o silnych tradycjach patriotycznych; z racji pracy ojca uczył się w wielu szkołach w Chociebużu, Berlinie, Kluczborku, Trzemesznie, Poznaniu, Grudziądzu i Gnieźnie. Maturę zdał w 1926 r. i rozpoczął studia prehistorii na Uniwersytecie Poznańskim pod kierunkiem prof. Józefa Kostrzewskiego.
- Doktorat i habilitacja: w 1936 r. obronił pracę doktorską „Kultura pucharów lejkowatych w Polsce środkowej i zachodniej”. W kwietniu 1939 r. uzyskał habilitację, a jako kierownik badań w Brześciu Kujawskim, Dobrem i Wietrzychowicach badał najstarsze rolnicze osady i grobowce megalityczne na Kujawach.
- Okres wojny: tuż przed II wojną światową miał objąć Katedrę Prehistorii Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, lecz plany przerwał wybuch wojny. W okupowanej Warszawie pełnił funkcję dyrektora Państwowego Muzeum Archeologicznego i z ramienia konspiracyjnego Komitetu Słowiańskiego przygotował „Atlas do pradziejów Słowian”, wydany w 1949 r..
- Budowa łódzkiej archeologii: w 1945 r. został współtwórcą Uniwersytetu Łódzkiego; od 1 kwietnia kierował Zakładem Prehistorii, przekształconym w Katedrę Archeologii. Zorganizował i rozwijał łódzki ośrodek archeologiczny, a jednocześnie od 1956 do 1979 r. był dyrektorem Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Jego opozycyjna postawa wobec władz komunistycznych doprowadziła do usunięcia go z katedry w 1971 r., ale nadal kierował muzeum aż do emerytury w 1979 r..
- Nauka i uczniowie: wprowadził termin „gminoruchów” opisujący wyludnienie ziem polskich w okresie wędrówki ludów. Wychował całe pokolenie badaczy – jego uczniami byli m.in. Aleksander Gardawski, Waldemar Chmielewski, Jerzy Kmieciński, Andrzej Nadolski i Andrzej Abramowicz.
- Uznanie: w 1983 r. został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk; w marcu 1985 r. Uniwersytet Łódzki przyznał mu tytuł doktora honoris causa. Otrzymał Nagrodę Prezydenta Gdańska (1955) oraz Nagrodę Miasta Łodzi (1957) za zasługi dla humanistyki.
- Życie prywatne: z żoną Stefanią wychowali pięcioro dzieci; ich dom stał się nieformalnym ośrodkiem spotkań młodych archeologów. Najstarszy syn Krzysztof został znanym biologiem polarnym.
Konrad Jażdżewski pozostaje wzorem humanisty oddanego nauce i Ojczyźnie, a jego prace oraz idee nadal kształtują polską archeologię.