logo-strona
  • Strona główna
  • Odkrycia
  • Biogramy
  • Kontakt
  • Strona główna
  • Odkrycia
  • Biogramy
  • Kontakt
Facebook-f X-twitter
  • Ciekawostki
  • Odkrycia
  • Artykuły
  • Biogramy
  • Kontakt
Facebook X-twitter

Szpilka z szyszką. Mały przedmiot, wielkie znaczenie w świecie Rzymian

W trakcie badań archeologicznych prowadzonych w dzielnicy Blackfriars w Gloucester – starożytnym Glevum, rzymskiej kolonii założonej dla weteranów armii – odkryto liczne ślady życia codziennego mieszkańców tego miasta. Wśród nich znalazły się także drobne przedmioty osobiste, takie jak szpile do włosów wykonane z kości.

Jedna z nich wyróżnia się szczególnie. Jej główka została starannie wyrzeźbiona w formie szyszki sosny i datowana jest na okres sprzed około 250 roku n.e.

Na pierwszy rzut oka to jedynie element biżuterii lub akcesorium kosmetycznego. Szpile takie służyły kobietom do upinania włosów, ale mogły również pełnić funkcję ozdobną lub praktyczną – do spinania ubrań czy elementów stroju.

Jednak w świecie rzymskim forma nigdy nie była przypadkowa.

Zdjęcie szpili Fot. cotswoldarchaeology
Badania w Gloucester Fot. cotswoldarchaeology
Symbolika ukryta w szyszce

Motyw szyszki miał w kulturze rzymskiej głębokie znaczenie symboliczne. Był kojarzony z płodnością, odrodzeniem i nieśmiertelnością – wynikało to z natury samej rośliny, która pozostaje zielona przez cały rok, a jednocześnie zawiera nasiona zdolne do dalszego życia.

Szyszki pojawiają się często w sztuce, architekturze i religii starożytnego Rzymu. Były związane z kultami takich bóstw jak:

  • Bachus (Dionizos) – bóg wina i ekstazy,
  • Mitra – bóstwo popularne wśród żołnierzy,
  • Kybele – bogini natury i płodności.

W rytuałach religijnych wykorzystywano nawet specjalne laski zakończone szyszką – tzw. thyrsus, symboliczny atrybut związany z kultem Bachusa.


Rzym w Brytanii – symbole z daleka

Co szczególnie interesujące, szyszki przedstawiane w sztuce rzymskiej najczęściej odnoszą się do sosny pinia (Pinus pinea), drzewa typowego dla regionu śródziemnomorskiego.

Nie była ona naturalnie rozpowszechniona w Brytanii. Oznacza to, że dla mieszkańców Glevum była to raczej idea niż element codziennego krajobrazu – symbol „rzymskości”, kontaktu z centrum imperium i jego kulturą.

To drobny, ale bardzo wymowny szczegół. Pokazuje, że mieszkańcy prowincji nie tylko przyjmowali rzymskie zwyczaje, ale także świadomie manifestowali swoją przynależność kulturową.

Znaleziska takie jak szpilka z Gloucester przypominają, że archeologia to nie tylko wielkie budowle czy spektakularne skarby. To także drobne przedmioty, które pozwalają zajrzeć w życie zwykłych ludzi.

Szpila mogła należeć do kobiety mieszkającej w mieście, być może żony żołnierza lub członka lokalnej elity. Noszona na co dzień, była jednocześnie elementem stroju i nośnikiem symboliki religijnej.

Choć niewielka i wykonana z prostego materiału, szpilka z motywem szyszki łączy w sobie wiele wątków: modę, religię, handel i tożsamość kulturową.

To właśnie takie znaleziska pokazują, jak bardzo świat rzymski był zglobalizowany – nawet na jego odległych krańcach, takich jak Brytania, obecne były symbole i idee pochodzące z samego serca imperium.

Źródła:
  1. https://cotswoldarchaeology.co.uk/pinecone-hairpin/
  2. https://www.heritagedaily.com/2026/04/new-discoveries-in-roman-gloucester
Badania w Gloucester Fot. cotswoldarchaeology
Fragment rzymskiego fresku na ścianie w Gloucester Fot. cotswoldarchaeology
nazwa2

Polityka prywatności i cookie

Obowiązek informacyjny

Wykorzystanie w sieci.

Kontakt