logo-strona
  • Strona główna
  • Odkrycia
  • Biogramy
  • Kontakt
  • Strona główna
  • Odkrycia
  • Biogramy
  • Kontakt
Facebook-f X-twitter
  • Ciekawostki
  • Odkrycia
  • Artykuły
  • Biogramy
  • Kontakt
Facebook X-twitter

Kamienny „słoik śmierci” z Laosu skrywał szczątki 37 osób

Tajemnica kamiennych dzbanów

Są miejsca archeologiczne, które od dziesięcioleci budzą więcej pytań niż odpowiedzi. Do takich należy bez wątpienia laotańska Równina Dzbanów — rozległy krajobraz pełen gigantycznych kamiennych naczyń rozsianych po wzgórzach północno-wschodniego Laosu.

Na obszarze tym odkryto tysiące monumentalnych kamiennych pojemników, niektóre ważące wiele ton. Od momentu ich pierwszych badań archeolodzy zastanawiali się, do czego mogły służyć. Czy były magazynami żywności? Zbiornikami na wodę? A może częścią dawnych rytuałów religijnych?

Najnowsze odkrycie może być jednym z najważniejszych przełomów w badaniach tego niezwykłego miejsca.

Fot. Skopal et al. Antiquity
Gigantyczny dzban pełen ludzkich szczątków

Badania prowadzone na stanowisku określanym jako Site 75, położonym niedaleko miasta Phonsavan, doprowadziły do odkrycia ogromnego kamiennego dzbanu nazwanego przez badaczy „Jar 1”. Monument ma około 1,3 metra wysokości i ponad 2 metry szerokości, co czyni go jednym z największych znanych obiektów tego typu w Laosie.

Kiedy archeolodzy rozpoczęli eksplorację wnętrza, odkryli gęsto ułożone ludzkie kości i zęby należące do co najmniej 37 osób. Analizy radiowęglowe wykazały, że szczątki pochodzą z okresu pomiędzy IX a XII wiekiem n.e. — czyli czasu, gdy w Europie trwała epoka wikingów.

To pierwsze tak dobrze udokumentowane odkrycie ludzkich szczątków wewnątrz wielkiego kamiennego dzbanu na Równinie Dzbanów. Dla archeologów jest to niezwykle ważny dowód potwierdzający, że obiekty te rzeczywiście pełniły funkcję związaną z obrzędami pogrzebowymi.

Fot. Skopal et al. Antiquity
Miejsce kultu przodków

Badacze sądzą, że ogromny dzban był wykorzystywany przez wiele pokoleń jako wspólna przestrzeń funeralna. Szczątki składano tam stopniowo, prawdopodobnie w ramach rytuałów związanych z kultem przodków.

Według jednej z hipotez ciała zmarłych mogły być najpierw pozostawiane w mniejszych kamiennych pojemnikach, gdzie następował rozkład tkanek miękkich. Dopiero później wybrane kości przenoszono do dużego dzbanu pełniącego funkcję zbiorowego grobowca lub symbolicznej krypty.

Wewnątrz naczynia odkryto również kolorowe szklane paciorki. Archeolodzy przypuszczają, że były one elementem rytuałów pogrzebowych lub darami składanymi zmarłym. Co szczególnie interesujące, część podobnych paciorków znajdowanych wcześniej na Równinie Dzbanów pochodziła z odległych regionów Azji, w tym z Indii i obszaru Mezopotamii.

Kim byli twórcy Równiny Dzbanów?

Mimo dziesięcioleci badań nadal niewiele wiadomo o społecznościach, które stworzyły ten niezwykły krajobraz megalityczny.

Same dzbany są znacznie starsze od odkrytych obecnie szczątków. Badania wskazują, że część z nich mogła zostać wykonana już pomiędzy XIII a VII wiekiem p.n.e.

Do ich produkcji wykorzystywano ogromne bloki piaskowca, granitu czy wapienia transportowane nawet z odległych kamieniołomów. Niektóre ważą ponad 14 ton. Sam proces wydobycia i przemieszczenia takich obiektów wymagał ogromnej organizacji pracy i zaawansowanych umiejętności technicznych.

Przez lata archeolodzy odkrywali wokół dzbanów ludzkie pochówki, fragmenty ceramiki, ozdoby oraz ślady kremacji. Najnowsze odkrycie pokazuje jednak po raz pierwszy tak wyraźny związek pomiędzy samymi dzbanami a szczątkami ludzkimi znajdującymi się bezpośrednio w ich wnętrzu.

Archeologia w cieniu wojny

Badania Równiny Dzbanów przez wiele dekad były utrudnione z jeszcze jednego powodu. Region ten został silnie zbombardowany podczas wojny w Laosie w latach 60. XX wieku. W ziemi do dziś znajdują się niewybuchy, które nadal stanowią zagrożenie dla mieszkańców i archeologów.

Dopiero współczesne programy rozminowywania umożliwiły prowadzenie szerszych badań archeologicznych na wielu stanowiskach.

To sprawia, że każde nowe odkrycie ma ogromne znaczenie — nie tylko dla archeologii Laosu, ale również dla badań nad dawnymi kulturami Azji Południowo-Wschodniej.

Dziedzictwo ukryte w kamieniu

Odkrycie „dzbanu śmierci” pokazuje, że Równina Dzbanów była czymś znacznie więcej niż tylko skupiskiem tajemniczych kamiennych naczyń. Był to prawdopodobnie rozległy krajobraz rytualny związany z pamięcią o zmarłych, kultem przodków i skomplikowanymi obrzędami pogrzebowymi.

Dla archeologów to kolejny krok do zrozumienia społeczności, które przez wieki pozostawały niemal niewidoczne w historii regionu.

A dla nas — przypomnienie, że nawet po tysiącu lat kamień potrafi przechować historie ludzi, których świat dawno już zniknął.

Źródła:
  1. https://archaeologymag.com/2026/05/massive-jar-in-laos-contained-remains-of-37-people
  2. https://www.labrujulaverde.com/en/2026/05/one-of-the-mysterious-megalithic-vessels-of-the-plain-of-jars-in-laos-contains-remains-of-37-individuals-and-glass-beads-from-india-and-mesopotamia
nazwa2

Polityka prywatności i cookie

Obowiązek informacyjny

Wykorzystanie w sieci.

Kontakt